Inhoudsopgave
- Plexiglas, acrylaat en polycarbonaat
- Waarom UV-doorlaatbaarheid alles bepaalt
- Spanningsscheurtjes: het grootste risico
- Ontvetten zonder de kunststof aan te tasten
- Zo test je vooraf of het werkt
- Plexiglas lijmen: de praktijk
- Veelgestelde vragen
- Conclusie
Plexiglas lijkt op glas, maar gedraagt zich heel anders. Het is lichter, buigt meer, zet meer uit bij warmte en is gevoeliger voor oplosmiddelen. Dat heeft gevolgen voor het lijmen.
Op de productpagina’s van de dunne glaslijm noemt Mesa plexiglas en lexaan als materialen die je ermee kunt lijmen, op voorwaarde dat één zijde lichtdoorlatend is. In de praktijk werkt dat goed, mits het UV-licht echt door de plaat komt en je de kunststof niet beschadigt bij het voorbereiden.
Plexiglas, acrylaat en polycarbonaat
| Materiaal | Ook bekend als | Belangrijk bij het lijmen |
|---|---|---|
| PMMA | Plexiglas, acrylaatglas, acrylaat | Helder en stijf, gevoelig voor spanningsscheurtjes en oplosmiddelen |
| Polycarbonaat | PC, lexaan | Slagvast en taai, laat vaak weinig UV door, gevoelig voor oplosmiddelen |
| Glas | Vensterglas, floatglas | Laat het licht van een UV-lamp goed door en is niet gevoelig voor oplosmiddelen |
Plexiglas is een merknaam, maar in het dagelijks gebruik staat het voor alle platen van PMMA. Polycarbonaat lijkt er van buiten sterk op, maar is taaier en breekt veel moeilijker. Weet je niet welk materiaal je hebt, kijk dan op de beschermfolie of de bon van de plaat. Twijfel je nog, behandel het dan als het gevoeligste van de twee.
Waarom UV-doorlaatbaarheid alles bepaalt
Zonder UV geen uitharding
Glaslijm hardt alleen uit door UV-licht. Bij glas op glas is dat eenvoudig, want helder glas laat het licht van een UV-lamp goed door. Bij kunststof is dat niet vanzelfsprekend.
Plexiglas laat vaak genoeg door, maar niet altijd
Gewoon helder PMMA laat een deel van het UV-licht door. Er bestaan ook platen met een UV-filter, bijvoorbeeld voor lijstenmakers of voor buitengebruik. Die houden het licht juist tegen, en dan hardt de lijm eronder slecht of niet uit.
Polycarbonaat is lastiger
Polycarbonaat houdt van zichzelf al veel UV tegen, en veel platen hebben daarnaast een UV-beschermlaag. Het licht van de lamp komt dan maar voor een klein deel bij de lijm. Soms hardt de lijm met een krachtige lamp en een langere belichting alsnog uit, soms blijft hij zacht.
Belicht via de glaskant als het kan
Lijm je glas op plexiglas of polycarbonaat, belicht dan door het glas heen. Dan maakt het niet uit hoeveel UV de kunststof doorlaat.
Spanningsscheurtjes: het grootste risico
Wat het is
Spanningsscheurtjes zijn een netwerk van fijne haarscheurtjes in het oppervlak van de kunststof. Ze ontstaan als een vloeistof de kunststof aantast op een plek waar spanning in het materiaal zit, zoals een lasergesneden rand, een geboord gat of een gebogen deel.
Wat het veroorzaakt
Oplosmiddelen zoals aceton zijn de bekendste boosdoeners. Ook vloeibare acrylaatlijm kan gevoelig materiaal aantasten als hij lang onuitgehard op het oppervlak ligt. Hoe korter de lijm vloeibaar op de kunststof ligt, hoe kleiner het risico.
Zo beperk je het risico
- Gebruik geen aceton om plexiglas of polycarbonaat te ontvetten.
- Lijm liever niet vlak naast een geboord gat of een gebogen deel.
- Gebruik niet meer lijm dan nodig en veeg uitgeperste lijm direct weg.
- Belicht snel na het positioneren, zodat de lijm niet lang vloeibaar op de kunststof ligt.
- Test op een reststuk van hetzelfde materiaal.
Ontvetten zonder de kunststof aan te tasten
Op de productpagina’s van de glaslijm wordt pure aceton genoemd om te ontvetten. Voor glas en metaal is dat prima, maar niet voor plexiglas en polycarbonaat: aceton tast beide materialen aan en kan het oppervlak mat of gescheurd maken.
Gebruik voor kunststof een milde ontvetter. De Mesa ontvetter van 50 ml is volgens de productomschrijving bedoeld voor onder meer modelbouw en kunststoffen. Ook dan geldt het advies op diezelfde pagina: probeer het eerst op een onzichtbare plek. Breng een druppel aan, laat die kort inwerken en wrijf droog met een pluisvrije doek.
Laat de beschermfolie zo lang mogelijk op de plaat zitten en haal hem alleen weg op de plek van de lijmnaad. Plexiglas krast makkelijk, en een kras zie je na het lijmen extra goed.
Zo test je vooraf of het werkt
- Neem een reststuk van dezelfde plaat, of zaag een klein stukje af op een plek die niet in het zicht komt.
- Ontvet het reststuk en een stukje glas.
- Leg een druppel dunne glaslijm op het glas en leg het kunststof erop.
- Belicht door de kunststof heen, niet door het glas. Zo test je of de plaat genoeg UV doorlaat.
- Controleer na het belichten of de lijm aan de randen hard is en niet meer kleeft.
- Laat het proefstuk een dag liggen en kijk dan met een lamp schuin over het oppervlak of er haarscheurtjes rond de naad zijn ontstaan.
- Probeer de delen met de hand los te krijgen. Laat de kunststof los met een schone lijmlaag op het glas, dan hecht de lijm niet goed op dat materiaal.
Blijft de lijm zacht onder de kunststof, dan laat de plaat te weinig UV door. Probeer dan langer en dichterbij te belichten, of ontwerp de verbinding zo dat je via een glaskant of een open rand kunt belichten.
Plexiglas lijmen: de praktijk
Delen moeten goed sluiten
Dunne glaslijm vult niet op, dus de delen moeten vlak op elkaar liggen. Een gezaagde rand van plexiglas is vaak ruw; schuur of schraap zo’n rand vlak voordat je hem lijmt.
Eenzijdig aanbrengen en snel belichten
Breng dunne glaslijm aan op één vlak, laat het tweede deel er schuin op zakken en druk aan tot de lijm aan alle kanten uitvloeit. Veeg de overtollige lijm direct weg en belicht zo snel mogelijk. Laat het werkstuk daarna 24 uur rusten voordat je het belast.
Let op bij grote vlakken
Plexiglas zet bij warmte veel meer uit dan glas. Een grote glasplaat die over het hele vlak op plexiglas is gelijmd, komt bij temperatuurwisselingen onder spanning te staan. Houd verbindingen tussen glas en kunststof daarom liever klein.
Plexiglas op plexiglas
Voor plexiglas op plexiglas gebruiken plaatbewerkers vaak een speciale lijm op basis van oplosmiddel, die de delen aan elkaar laat versmelten. Glaslijm kan ook, zeker als je een heldere naad wilt en het materiaal UV doorlaat, maar test ook dan eerst.
Veelgestelde vragen
Kan ik glaslijm gebruiken op polycarbonaat?
Soms. Het hangt af van hoeveel UV-licht de plaat doorlaat, en veel polycarbonaatplaten houden UV grotendeels tegen. Test op een reststuk en belicht bij voorkeur via een glaskant of een open rand.
Waarom wordt mijn plexiglas wit of mat rond de naad?
Waarschijnlijk is het oppervlak aangetast, bijvoorbeeld door aceton of een andere agressieve ontvetter, of zijn er spanningsscheurtjes ontstaan. Dat is niet meer te herstellen. Gebruik bij een volgende poging een milde ontvetter en test eerst.
Kan ik secondelijm gebruiken op plexiglas?
Secondelijm hecht op veel kunststoffen, maar geeft op transparante delen vaak een witte waas rond de naad. Voor een heldere verbinding is UV-lijm meestal netter, mits de plaat UV doorlaat.
Hoe haal ik uitgeharde glaslijm van plexiglas af?
Voorzichtig, want plexiglas krast snel. Een lijmverwijderaar test je altijd eerst op een reststuk, omdat kunststof anders kan reageren dan glas.
Conclusie
Plexiglas en polycarbonaat lijmen met glaslijm kan, maar het gaat niet vanzelf zoals bij glas. De plaat moet genoeg UV doorlaten, de ontvetter mag het materiaal niet aantasten en de lijm mag niet lang onuitgehard op de kunststof liggen.
Test daarom altijd op een reststuk, ontvet zonder aceton en belicht snel. Lijm je glas op kunststof, belicht dan via de glaskant.