Inhoudsopgave
- Waarom UV-lijm goed werkt voor sieraden
- Waar het licht wel en niet bij kan
- Voorbereiding
- Stappenplan: een steen zetten met UV-lijm
- Veelgemaakte fouten
- Veelgestelde vragen
- Conclusie
Sieraden lijmen is precisiewerk. De stukjes zijn klein, de zettingen nauw en een steen die scheef staat valt meteen op. Juist daarom is UV-lijm zo prettig: de lijm blijft vloeibaar tot jij de lamp aanzet, dus je hebt alle tijd om te positioneren.
In dit artikel lees je welke lijm je gebruikt, hoe je strass en kristal recht en helder vastzet, en wanneer UV-lijm juist niet de goede keuze is.
Waarom UV-lijm goed werkt voor sieraden
Je bepaalt zelf wanneer de lijm pakt
Secondelijm trekt binnen seconden aan. Bij een steentje van een paar millimeter betekent dat vaak dat je hem scheef vastzet en er niets meer aan kunt doen. UV-lijm reageert alleen op UV-licht. Zolang de lamp uit staat, kun je rustig schuiven, draaien en corrigeren tot het steentje precies goed ligt.
Glashelder en zonder krimp
Kristallijm hardt volledig helder uit en krimpt niet. Onder een geslepen steen zie je dus geen witte waas of ingezakte lijmlaag. Dat is precies waar secondelijm nogal eens tekortschiet, want die kan wit uitslaan op glanzende oppervlakken.
Weinig lijm, veel houvast
Een klein beetje lijm in de zetting is genoeg. Doseer met een doseernaaldje, want te veel lijm puilt uit onder de steen en dat zie je terug als een randje.
Waar het licht wel en niet bij kan
Dit is het belangrijkste punt bij sieraden. UV-lijm hardt alleen uit waar UV-licht de lijm bereikt. De zetting is meestal van metaal en dus ondoorzichtig. Het licht moet daarom door de steen heen.
| Steen of onderdeel | Laat het UV-licht door? | Geschikt voor UV-lijm? |
|---|---|---|
| Strass, kristal, Swarovski | Ja, helder en transparant | Ja, ideale toepassing |
| Heldere glazen cabochon | Ja | Ja |
| Licht gekleurde transparante steen | Deels, reken op langer belichten | Ja, met extra belichtingstijd |
| Parel, opaal, ondoorzichtige cabochon | Nee | Nee, tenzij de lijmrand zichtbaar is |
| Metaal op metaal, bijvoorbeeld een broche-speld | Nee | Nee, kies een andere lijmsoort |
De randtruc bij ondoorzichtige stenen
Zit er een ondoorzichtige steen in het spel, dan is er soms toch een oplossing. Als je de lijmrand rondom de steen kunt zien, kun je die rand belichten. De lijm hardt dan uit vanaf de rand naar binnen. Onder het midden van de steen blijft de lijm echter zacht, dus reken hier niet op een volwaardige verbinding bij zwaar belaste sieraden.
Kies de juiste lamp
Voor sieraden is een compacte UV-lamp met 12 leds de logische keuze. Je richt hem precies op een klein vlak en houdt hem eenvoudig dicht bij het werk. Een grote lamp is hier eerder onhandig dan nuttig.
Voorbereiding
Alles ontvetten
Zettingen zijn vaak licht geolied of vervuild door handcontact. Ontvet zowel het zetkommetje als de onderkant van de steen. Vet is de meest voorkomende reden dat een steen na een paar weken alsnog loslaat.
Richt je werkplek in
- Werk op een lichte, effen ondergrond zodat je kleine steentjes terugvindt
- Gebruik een pincet of een steenpakker in plaats van je vingers
- Leg een doseernaaldje klaar voor kleine hoeveelheden lijm
- Zorg voor goed licht en eventueel een vergrootglas
- Werk niet in direct zonlicht, anders hardt de lijm te vroeg uit
Leg eerst droog
Plaats de steen zonder lijm in de zetting en kijk of hij goed past. Zo weet je precies hoe hij moet liggen en hoeveel ruimte er over is voor de lijm.
Stappenplan: een steen zetten met UV-lijm
- Ontvet de zetting en de onderkant van de steen, en laat beide volledig drogen.
- Leg de steen droog in de zetting om de pasvorm te controleren.
- Breng met een doseernaaldje een klein beetje kristallijm in de zetting aan.
- Pak de steen met een pincet en leg hem voorzichtig in de lijm.
- Duw de steen licht aan zodat de lijm zich verdeelt en er geen luchtbel onder blijft.
- Corrigeer de stand van de steen. Hier heb je alle tijd voor, want zonder licht gebeurt er niets.
- Veeg lijm die langs de rand omhoog komt weg met een schoon doekje of houtje.
- Belicht de steen kort met de UV-lamp, zodat hij fixeert.
- Controleer de stand nog een laatste keer en belicht daarna volledig uit.
- Controleer of de lijmrand hard en droog aanvoelt.
Veelgemaakte fouten
- Te veel lijm gebruiken, waardoor de steen op een lijmkussen drijft en de rand zichtbaar wordt.
- De zetting niet ontvetten.
- Een ondoorzichtige steen willen zetten en verwachten dat de lijm eronder toch uithardt.
- De UV-lamp te ver weg houden of te kort belichten.
- De steen met blote vingers plaatsen en zo opnieuw vet aanbrengen.
- Uitgeperste lijm laten zitten en die pas na uitharding proberen weg te halen.
- Secondelijm gebruiken, die wit kan uitslaan op glanzende steentjes.
Veelgestelde vragen
Welke lijm gebruik ik voor Swarovski of strass?
Kristallijm is speciaal voor deze toepassing bedoeld. De lijm is dun, blijft glashelder en hardt uit onder een UV-lamp, zodat de schittering van de steen behouden blijft.
Kan ik parels lijmen met UV-lijm?
Parels laten geen UV-licht door, dus de lijm eronder hardt niet uit. Voor parels en andere ondoorzichtige stenen kies je een lijmsoort die zonder licht uithardt.
Blijft een gelijmde steen zitten bij dagelijks dragen?
Een goed uitgeharde verbinding op een ontvette zetting is stevig. Sieraden krijgen wel veel te verduren door stoten, zeep, zweet en parfum. Doe sieraden af bij het afwassen, zwemmen en sporten om de verbinding te sparen.
Mag een gelijmd sieraad in bad of onder de douche?
Dat raden wij af. Uitgeharde lijm is redelijk bestand tegen vocht, maar warm water in combinatie met zeep en wrijving is een zware belasting voor een kleine lijmnaad.
Hoe verwijder ik een verkeerd geplaatste steen?
Zolang je nog niet hebt belicht, til je de steen er simpelweg af en veeg je de lijm weg. Is de lijm al uitgehard, dan kun je met een lijmverwijderaar werken, maar dat kost tijd en geduld.
Welke UV-lamp heb ik nodig?
Een lamp met 12 leds is ruim voldoende voor sieraden. Hij is klein, licht en je richt hem nauwkeurig op een enkele steen.
Conclusie
Sieraden lijmen met UV-lijm geeft je de controle die je bij dit fijne werk nodig hebt. Je legt de steen precies goed en pas dan zet je de lamp aan, met een heldere en krimpvrije verbinding als resultaat.
Houd wel altijd de hoofdregel in gedachten: het UV-licht moet bij de lijm kunnen komen. Bij strass, kristal en heldere stenen is dat geen probleem. Bij parels en ondoorzichtige stenen kies je een lijm die zonder licht uithardt.